محاسن جلب همکاری کودک بهجای تنبیه
با سلام و آرزوی سلامتی و سعادت. تاکنون در فصل «بهجای تنبیه» با اصول و روشهایی آشنا شدیم که میتواند جایگزین مناسبی برای تنبیه باشد. این روشها به دلیل گامبهگام بودن و امکان مدیریت مناسب هیجان در عمل، کاربرد خوبی خواهد داشت. همانگونه که اشاره شد فرق این فصل با فصول قبلی تربیت فرزند در چند نکته کلی قابلبیان است:
1- در این فصل هم کودک برانگیخته است و هم سرپرست او
2- ماجرا در این فصل به شکل طولانیتری به مدیریت نیاز دارد
3- معمولاً داستان دارای یک گذشته بوده و به یک سری تصمیمها و مدیریتهایی برای آینده نیاز دارد.
در مطلب قبل روش معطل گذاشتن و خروج از برنامه را هم بهعنوان یک مرحله مهم بیان کردیم. در این روش بهروشنی بر رفتار پدر و کودک، تمرکز شده و درک متقابل برای یک رشد و مدیریت بهتر قابلردیابی است. کودک قاطعیت پدر را همراه مهربانی میبیند و از طرفی در درون خودش حس این را که میتوانست بهگونهای دیگر عمل کند که فرصت را از دست ندهد هم دارد. به عبارتی مهمترین کنترلکننده افراد که در درون آنهاست؛
از فعالیت بازنمیایستد و کودک باانرژی مناسب ایجادشده، تصمیم به اصلاح خویش در نوع تفکر، عمل و همراهیهای بعدی میگیرد و این درست نقطه مقابل روش تنبیه است. در تنبیه، فرد اقدام یا رفتار ناراحتکننده را یک عامل بیرونی و تحمیلی میبیند و انرژی او برای اصلاح بهشدت کاهش مییابد و برعکس در راستای انتقام یا مقابله و …. قرار میگیرد. در بسیاری از موارد نیز چون حس میکند تنبیه «بهویژه بدنی» پیامد اشتباه اوست و یا هزینهای است که در قبال رفتارش باید بپردازد از حرکت و پویایی مناسب بازمیایستد.
دقت در گفتوگوی پدر که در آن با صبر و حوصله و خویشتنداری از ارائه سخنرانی و… اجتناب شده است نشان میدهد که پدر گامبهگام سعی میکند کودکش بهطور دقیق به نکات ذکرشده برسد. در ماجرای مطلب دوشنبه، پدر با جمله «درست حدس زدی» او را تأیید میکند و نیز بابیان خوشحالی خود از درک و تحلیل مناسب مسئله توسط کودکش (خوشحالم که خودت متوجه شدی چرا اینجوری شده) بهطور غیرمستقیم او را در توانایی حل مسئله و ارائه راهحل، تأیید و تشویق میکند. اما درعینحال قاطعیت خود را با مهربانی به هم میآمیزد و در آن روز به کودکش اجازه همراهی برای خرید نمیدهد. البته این قاطعیت پدر:
1- در مقام عاطفه و ارتباط احساسی خدشهای وارد نساخته است چرا که از ناراحتی دیروز گذشته و اکنون یک برنامه و روش در حال اجراست.
2- همه راهها را نمیبندد. جمله «فرصتهای زیادی خواهیم داشت تا با هم بریم و بهمون خوش بگذره» آینده خوشایند و قابل مدیریتی را برای کودک، زنده و تداعی میکند. وقایعی که به این شکل مدیریت میشوند در عمل توانایی درک و جبران را برای کودک فراهم میسازد و توان مدیریت حل مسئله، تصمیمگیری و … را در او بهسرعت پرورش میدهد.
دکتر امیرمحمد شریف
دیدگاهتان را بنویسید